Triger Kayış Tahrikli Sistemler

TRİGER KAYIŞLI TAHRİKLİ LİNEER MODÜLLER



Triger kayışlı lineer modüller, iki kasnağın triger kayış yardımıyla ve üzerinde bulunan plaka diye tabir ettiğimiz hareket bloğunun altında ray araba sistemiyle veya makaralı sistemlerle yapılan motor tahrikli doğrusal hareket sistemleridir.

Bir çok fason maliyetleri ortadan kaldıran, montaj işçiliğinde kolaylık sağlayan, doğru modül seçimi ile minimum risk içeren mekanik bir sistemdir.

Çok fazla hassasiyet gerekmeyen, genellikle hız gerektiren yerlerde tercih edilen sistemlerdir.

Bu sistemler genellikle yatay eksende ve strok miktarının uzun olduğu durumlarda tercih edilebilir. Dikey eksende kullanımı kimi zaman sıkıntılı olabilir, genellikle dikey eksenler için iş güvenliğinden dolayı vidalı modül sistemleri tercih edilmelidir.

Kullanılacak yere göre doğru lineer modülün seçimi önemlidir. Hatalı seçimler sonucu yüksek maliyetler oluşabilir.

Modül seçimi yapılırken dikkat edilmesi gereken başlıklar;
  1. Gövde Profili
  2. Triger Kayış
  3. Triger Kasnak
  4. Bir Turda Alınan Yol
  5. Maksimum Hız
  6. Yataklama Sistemleri
  7. Plaka Ölçüsü
  8. Maksimum Hareket Mesafesi
1.Gövde Profili
En önemli etkisi çalışma sırasında göstereceği dayanımdır. Modülün kuvvet altında sehim yapmaması ve burkulmaması sistemin düzgün sorunsuz çalışması için hayati önem taşımaktadır. Alüminyum malzeme yüksek sertliğe sahip olmadığından kuvvetlere karşı dayanım göstermesi için doğru geometrik şekle ve kalınlığa ihtiyaç vardır. Modül seçimi yaparken bu geometrik şekil ve kalınlık için gövde profiline dikkat etmek gerekmektedir.

2.Triger Kayış
En önemli etkisi gerilmeye karşı dayanımıdır. Kayışlı modüller yüksek hız istenilen alanlarda kullanıldığından bu hızlar sırasında oluşacak gerilmelerde doğru orantılıdır. Fiziğin temeli olan F=m.a formülüyle artan kütle ve ivme ile oluşacak gerilmeleri modül kayışının karşılaması gerekmektedir. Aynı zamanda çalışma ortamına göre de kayış seçimi önemlidir. Ortamlar yüksek sıcaklık, toz ve nem gibi kayış üzerinde farklı etkiler yaratabilecek çevresel faktörlere sahiptir. 

3.Triger Kasnak
Kasnakların kayış ile uyumlu olması gerekmektedir. Kasnak çapı, kasnak genişliği ve diş adımı gibi temel özellikleri vardır. Kasnak genişliği ve diş adımı kayış ile uyumlu olmazsa kayış kasnağa oturmayacak ve sistem çalışmayacaktır. Aynı zamanda kasnak çapı modülün hızını etkileyen önemli faktörlerden biridir. Kasnak çevresi=2πr  formülü ile çap arttıkça kasnak çevresi artmakta buda 1 turda alınan mesafeyi arttırmaktadır. 1 turda alınan mesafe ne kadar artarsa modül hızı o kadar artmış olacaktır.

4.Bir Turda Alınan Yol
Tamamen kasnak çapı ile alakalıdır. Kasnak çapı büyüdükçe bir turda alınan yol artmaktadır. 1 turda alınan yol= 2πr formülü ile hesaplanmaktadır. Bir turda alınan yol ne kadar artarsa modül hızı da o oranda artacaktır. 

5.Maksimum Hız
Maksimum hız sizin çalışmak istediğiniz sistemde şartların sağlanması için en önemli verilerden biridir. Mevcut mesafeyi gitmeniz gereken süre ne kadar az ise maksimum hızınız o kadar yüksek olmalıdır. Mesafe=Hız*Zaman formülü ile hesaplanmaktadır. Maksimum hızı etkileyen birçok etken vardır. Seçilecek motor, kasnak çapı, kayış, ray araba boyutu sizin maksimum hızınızı etkileyecek bazı parçalardır.

6.Yataklama Sistemleri
Özellikle taşınacak maksimum kuvveti ve hassasiyeti etkileyen parçalardır. Piyasada birçok boyutta ve hassasiyette yataklama sistemleri mevcuttur. Hareket sisteminizin düzgün çalışıp kısa vadede sıkıntı çıkartmaması için modüllerde yataklama sistemi tercihi çok önemlidir.
Yataklama sistemleri şöyledir; Lineer rulmanlar,  makaralı rulman ve mil,  lineer ray ve araba şeklinde ayrılmaktadırlar. Yataklama sistemleri taşımanız gereken yüke, montaj tipine ve hassasiyete göre seçim yapılması gerekmektedir.

7.Plaka Ölçüsü
Plaka, hareket ettirilen zemindir. Hareket etmesini istediğiniz parçayı ve sistemi bu plaka üzerindeki montaj delikleri yardımıyla bağlantısını yaparak sistemi montajlamalısınız. Montajlanacak parçalara göre plaka boyutunu doğru seçmek sizi ekstra maliyetlerden kurtaracaktır. Plaka ölçüsünü büyüttükçe mevcut alanda strok alanınız azalacaktır bunu göz önünde bulundurarak optimum plaka boyutu seçilmelidir.

8.Maksimum Hareket Mesafesi
Strok diye tabir ettiğimiz maksimum hareket mesafesi, İstediğimiz çalışma alanına göre belirlenmektedir. Gereğinden fazla strok belirlemek maliyetleri arttıracaktır. Örneğin artan strok ile sehim tehlikesi artmaktadır buda daha büyük gövde profilli modül seçimine zorlayacaktır. 

Kısaca, ihtiyaç durumuna göre modül seçimi ciddi mühendislik hesaplamaları ve tecrübe gerektiren, maliyetleri önemli oranda etkileyen bir çok parametreyi optimum oranda tutmayı gerektiren profesyonel bir iştir.